توده نفوذی جنوب قره‎‎‎زاغ در شمال‎غرب مجموعه دگرگونی سورسات برونزد دارد که از نظر ساختاری بخشی از پهنه سنندج-سیرجان است. بخش‎های همگن و یکنواختی از توده نفوذی جنوب قره‎‎‎زاغ در پهنه برشی قرار دارند و میلونیتی شده­اند. بلورهای زیرکن در توده نفوذی و میلونیتی جنوب قره‎ زاغ از نظر ریخت‎شناسی شامل منشورهای {110} و هرم‎های {211} گسترش یافته بوده که گویای تبلور آن­ها از ماگماهای با خاستگاه نوع S هستند. در بخش‎های توده‎ای و میلونیتی توده جنوب قره‎‎‎زاغ، کمترین دمای تبلور براساس ریخت‎شناسی زیرکن، دماسنجی اشباع زیرکن و زمین­شیمی سنگ کل 698 تا oC 770 محاسبه شده است. همچنین بر پایه دما فشارسنجی کانی بیوتیت نیز دما oC 677 و فشار 8/0 کیلوبار به دست آمده است. شواهد بافتی و بررسی دگرشکلی‎ها نشان می‎دهد که تغییرات شیمیایی و بافتی به صورت تدریجی همراه با پیشرفت دگرشکلی در میلونیت‎ها رخ داده است. در اثر تغییرات بافتی، دانه‎های کوارتز بازتبلور یافته­اند و مهاجرت مرز دانه‎ای در بازتبلور مشخص بوده که گویای دگرشکلی در رخساره دگرگونی شیست‎سبز است.

انبساط مقطع می تواند راه حل مناسبی برای افزایش کار حوضچه های آرامش باشد. با این حال، در برخی از شرایط اجرایی، پدیده نامطلوب ناپایداری جریان می تواند منجر به جریان نامتقارن و تمرکز سرعت موضعی بیشتر در آبراهه (کانال) پایاب شود. این مقاله نتیجه انجام یک تحقیق تجربی با استفاده از چند سری تیرهای متقاطع، آزمایش شده در ترکیب بندی های هندسی و شرایط هیدرولیکی مختلف می باشد. در آغاز، اثربخشی این سامانه از نظر یکنواختی جریان و سرعت در بستر آبراهه تجزیه و تحلیل شد. کار سامانه، در شرایط پایاب با توصیف الگوهای جریان سه بعدی، با کاهش تدریجی سطح آب پایین دست  به 70%، 80% و 90% عمق پایاب در شرایط مرجع آزمایش شد. اندازه گیری سرعت های سه بعدی برای تعیین فراسنجه های یکنواختی جریان، ضریب های مومنتم و انرژی، تجزیه و تحلیل توزیع سرعت های سه بعدی،  انرژی جنبشی آشفتگی، بررسی های تکمیلی توسعه تمرکز خطوط هم تنش و افت انرژی پرش در شرایط آزمایش های مرجع و ترکیب بندی های بهینه، بررسی شد. نتایج نشان داد که افزون بر روند کیفی همانند β و α، که ضریب های تصحیح انرژی جنبشی و مومنتم به عنوان فراسنجه های اساسی بررسی یکنواختی جریان می باشند، همچنین مشاهده شد که سازه هدررفت انرژی در همگن سازی موثر جریان، حتی در شرایط سطح آب پایین دست متغیر نیز دارای عملکرد مطلوبی است. در جریان آشفته پس از سازه، برای فرود 5/9 و سه ترکیب بندی بهینه ، نوسان های سرعت در راستای افقی، عرضی و عمقی محاسبه شد و تغییرپذیرهای انرژی جنبشی آشفتگی (TKE) در برابر Z/Yt نشان داده شد و مشخص شد، تمرکز بیشترین میزان TKE درحالت پایاب hs9/0 قرار دارد. در بررسی خطوط تمرکز، میزان های 6/0~3/0≡ TKE  درحدود 48/14 درصد بزرگی میزان های انرژی جنبشی آشفتگی جریان را دارا می باشند. در نهایت تحلیل افت انرژی نسبی پرش با استفاده از بیم های متقاطع نشان داد که بیشترین افت انرژی در ترکیب بندی 3 و در مقایسه با شرایط مرجع که روند افزایشی افت انرژی نسبی در آن تا فاصله 2 متری با شیب 41/11 ادامه دارد، به طور میانگین به میزان 78/44 درصد افزایش افت انژی نسبی را موجب می شود. لذا این سازه هدررفت انرژی با وجود انبساط مقطع و در عین پرهیز از گذاری های زیانبار آن توصیه می شود.

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت میزان تراکم گوتا پرکا در مهر و موم کانال و موفقیت نهایی درمان ریشه، مطالعه حاضر با هدف بررسی مقایسه ای استفاده از اسپریدرهای Ni-Ti و استینلس استیل (S-S) بر وزن گوتا پرکای داخل کانال طراحی گردید.روش بررسی: در این مطالعه مداخله ای آزمایشگاهی از چهل بلوک رزینی با انحنای چهل درجه (گروه 1 و 2) و چهل بلوک رزینی با انحنای ده درجه (گروه 3 و 4) استفاده شد. هر کدام از گروهها پس از پاکسازی و شکل دهی توسط فایل روتاری Flexmaster توزین شدند. سپس بلوک های رزینی گروه 1 و 3 توسط گوتا پرکا با اسپریدر نیکل تیتانیوم (Ni-Ti)، گروههای 2 و 4 توسط گوتا پرکا و با اسپریدر استینلس استیل (S-S)، به روش فشردن جانبی پر شدند. پس از این مرحله، بلوک ها برای مرتبه دوم توزین شده و اختلاف جرم آنها با مرحله اول به عنوان وزن گوتا در نظر گرفته شد. در پایان داده ها با کمک نرم افزار SPSS و توسط آزمون ANOVA دو طرفه مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.یافته ها: آنالیز داده ها نشان داد بین اختلاف میانگین وزن (گروه 1=0.039، گروه 2=0.042، گروه 3=0.040 و گروه 4=0.037) هیچ کدام از چهار گروه مورد مطالعه تفاوت معنی داری وجود ندارد. ضمنا اثر انحنای کانال، نوع اسپریدر مورد مطالعه و همچنین اثر متقابل این دو نیز معنی دار نبود.نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر نشان داد که نوع اسپریدر Ni-Ti) یا (S-S صرف نظر از میزان انحنای کانال ریشه، تاثیری بر وزن گوتا پرکای پرکردگی ریشه ندارد.

کمپلکس دگرگونی حلقوی ائوسن چاپدونی در بخش غربی بلوک پشت بادام قرار دارد. این کمپلکس دربردارنده میگماتیت، گنیس، آمفیبولیت، مرمر، میکاشیست و گرانیتوییدهای متنوع است. در بخش های میانی این کمپلکس (کلوت چاپدونی) یک واحد گرانیتی با سن ائوسن وجود دارد که سایر واحد های سنگی را قطع کرده است. این واحد گرانیتی، کانی های پلاژیوکلاز (An9Ab87Or4)، فلدسپار پتاسیم (ارتوکلاز)، کوارتز، گارنت شکل دار (Alm77Sps13Prp9Grs1)، زیرکن، آپاتیت، فیبرولیت سیلیمانیت و مسکوویت را دارد. بررسی های پترولوژی و ژئوشیمیایی نشان دهنده ماهیت کالک آلکالن، طبیعت پرآلومین و نوع S بودن گرانیت های مورد مطالعه است. در نمودارهای به هنجار سازی نسبت به کندریت، آنومالی منفی Eu و مقدار کم عناصر خاکی نادر به خوبی مشخص است و در نمودارهای به هنجارسازی نسبت به پوسته قاره ای و شیل های آمریکای شمالی فقیرتر بودن این سنگ ها از نظر بسیاری از عناصر کمیاب واضح است. این گرانیت ها حاصل جایگیری ماگمای برگرفته از گوشته در زیر پوسته قاره ای، تشکیل کمپلکس دگرگونی حلقوی در ترازهای بالایی پوسته و ذوب سنگ های رسوبی پوسته قاره ای هستند. سنگ مادر این گرانیت ها سنگ های رسوبی غنی از رس با مقدار کم پلاژیوکلاز و مقدار تقریبا پایین CaO/Na2O بوده است.

سنگ های آذرین درونی فلسیک پهنۀ تک‏ نار شامل گرانیتوییدهای I و S گوناگونی است که در بازة زمانی 549-528 میلیون سال پیش پدید آمده‏ اند. ترکیب عنصرهای کمیاب در بلورهای زیرکن نشان دهنده پیدایش آنها در پوسته قاره‏ ای است که دچار فرایندهای دگرگونی یا دگرسانی نشده‏ اند. دماسنجی برپایة میزان تیتانیم در زیرکن نشان می‏ دهد دمای پیدایش گرانیتوییدهای نوع I (ºC 808-860) از نوع S (ºC 877-910) کمتر است. ترکیب عنصرهای خاکی کمیاب در بلورهای زیرکن فشار بخشی اکسیژن بالاتری را برای پیدایش گرانیتوییدهای نوع I نسبت نوع S نشان می‏ دهد. بلورهای زیرکن در گرانیتوییدهای نوع S به نسبت نوع I از عنصرهای Ti، P و Hf غنی تر هستند؛ اما نمونه‏ های نوع I به نسبت از عنصرهای Y، Th، U و REE غنی هستند. تفاوت ترکیب عنصرهای کمیاب در بلورهای زیرکن گرانیتوییدهای گوناگون پیامد خاستگاه و سرشت پترولوژیک متفاوت ماگمای اولیه سازندة آنهاست. با افزایش دمای تبلور در گرانیتوییدهای گوناگون منطقه، میزان عنصرهای کمیاب مانند Nb، Hf، Th و U در بلورهای زیرکن کاهش می‏ یابد که این ویژگی نشان دهندة تحولات ماگمایی منظم مانند جدایش بلورین در هنگام سردشدن مذاب گرانیتی است.

در این پژوهش ترکیب عناصر کمیاب کوارتز در انواع گرانیتوئیدهای نوع I، S و پلاژیوگرانیت­٬ها در جایگاه٬های مختلف زمین٬­شناسی به روش LA-ICP-MS اندازه٬­گیری شده و توزیع آن٬­ها مورد بررسی قرار گرفته٬­است. مقادیر عناصر Al، Ti، Fe، Mn، Na، K، P، Li، Rb، Be، Sr، Ga، Ge و Sn در کوارتز بالاتر از حد تشخیص دستگاه تعیین شد. نتایج بدست آمده نشان می٬­دهد که علی­رغم داشتن سن و محیط­٬های متفاوت تشکیل، فراوانی و توزیع عناصر کمیاب در بلورهای کوارتز گرانتوئیدها با نوع و ماهیت ماگمای گرانیتی در ارتباط است. عناصر کمیاب در بلورهای کوارتز گرانیتوئیدهای نوع S دارای بیشترین فراوانی هستند (ppm 710-1111) و به دنبال آن­٬ها گرانیتوئیدهای نوع I (ppm 287-438) و پلاژیوگرانیت­٬ها (ppm 201- 116) قرار می­٬گیرند. در بین عناصر کمیاب موجود در کوارتز، Al بیشترین فراوانی (ppm 18-216) را دارد و پس آن Ti (ppm 44-183) و Li (ppm 5-80) با مقادیر به نسبت بالا در شبکه بلور وارد می٬­شوند. ضریب اشباع آلومینیم (ASI) مهم٬ترین عامل در توزیع Al در بلورهای کوارتز بوده و میزان Al با افزایش Ge/Ti افزایش می٬­یابد. فراوانی توزیع و روند تغییرات عناصر Ga، Ge، Li و Rb در بلورهای کوارتز مشابه با Al می٬­باشد. فراوانی Ti با افزایش ضریب تفریق کاهش می٬­یابد و توزیع این عنصر در بلورهای کوارتز علاوه بر ماهیت و ترکیب ماگمای مادر به شرایط دما-فشار محیط نیز وابسته است. محاسبات ترمومتری به روش Titan Q (Ti در کوارتز) نشان می­٬دهد که دمای تبلور کوارتز در گرانیتوئیدهای نوع S (به طور میانگین °C 776) بیشتر از گرانیتوئیدهای نوع I (به طور میانگین °C 707) و پلاژیوگرانیت٬­ها (به طور میانگین °C 683) می٬­باشد. سایر عناصر کمیاب در بلورهای کوارتز مورد مطالعه با توجه به غلظت بسیار پایین و تأثیر سایر عوامل همچون سیالات درگیر یا ادخال٬­های بسیار ریز، توزیع نامنظم دارند.

در این بررسی کانی آپاتیت در نمونه های گرانیتوئیدی چهار توده شناخته شده به روش ریز پردازش الکترونی (EPMA) مورد بررسی قرار گرفت. داده های حاصل نشان می دهد که تمرکز بسیاری از عناصر کمیاب موجود در آپاتیت را می توان بدین روش تعیین کرد. ترکیب عناصر کمیاب در آپاتیت گرانیت های مختلف دامنه تغییرات گسترده ای نشان می دهد و معمولا بین این تغییرات و ترکیب سنگ میزبان رابطه منظمی برقرار است. با استفاده از نمودارهای دوتایی که تغییرات ترکیب سنگ کل [از قبیل ضریب اشباع آلومینیوم (ASI) و استرانسیوم] با عناصر کمیاب آپاتیت را ترسیم می کند، می توان به نوع ماگمای اولیه دست یافت. ترکیب عناصر کمیاب آپاتیت در انواع مختلف گرانیت تفاوت های روشنی از خود نشان می دهند. آپاتیت های گرانیت نوع I غنی از Si، Cl، S، Th و LREE هستند در حالی که نمونه های نوع S تمرکز بالایی از Fe، Mn، Na، F و HREE دارند. آپاتیت های سوزنی موجود در نمونه های مافیک تر گرانیتوئیدهای نوع I و نیز برونبوم های ریز دانه مافیک در بسیاری از موارد تمرکز غیر معمولی نسبت به آپاتیت های دیگر در سنگ میزبان نشان می دهند که حاکی از نقش فرایند اختلاط ماگمایی در تشکیل این سنگ ها هستند.

باتولیت گرانیتوئیدی نوع S شیرکوه یزد از سه واحد اصلی گرانودیوریت، مونزوگرانیت و لوکوگرانیت تشکیل شده است. جدایش کانی های رستیتی از مذاب ابتدایی که با تبلور جدایشی ادامه یافته است از مهم ترین عوامل تنوع ترکیبی مشاهده شده در باتولیت محسوب می شود. انبوهه هایی از بیوتیت های کوچک با محتوای Xmg بالاتر، در مقایسه با بیوتیت های ورقه ای میزبان، برونبوم های سورمیکاسه؛ مجموعه کانیایی بیوتیت ± سیلیمانیت؛ کردیریت با محتوای بسیار پایین (<0.5wt%) Na2O و مراکز یکنواخت و کلسیک پلاژیوکلاز از مهم ترین رستیت های شناخته شده در بخش های مافیک تر گرانیت شیرکوهند. به علاوه زیرکن، آپاتیت و مونازیت نیز که به صورت ادخال در بیوتیت یافت شده اند، می توانند به عنوان رستیت در نظر گرفته شوند. شواهد ژئوشیمیایی نیز همانند بررسی های سنگ شناختی حضور این کانی های رستیتی را تایید می کند. بر اساس این شواهد به نظر می رسد گرانیت شیرکوه از آناتکسی پوسته بالایی و اصولا از طریق واکنش های شکست بیوتیت تشکیل شده است.